دارو ویرا ایرانیان

SEDDS

دارو ویرا ایرانیان > تکنولوژی > SEDDS

تکنولوژی SEDDS (Self-Emulsifying Drug Delivery Systems)

یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در دارورسانی خوراکی، انحلال کم داروهای لیپوفیل در آب و در نتیجه فراهمی زیستی کم آن‌هاست. سیستم‌های خود-امولسیون‌شونده (SEDDS) یک تکنولوژی پیشرفته در حوزه فرمولاسیون هستند که می‌توانند انحلال و جذب داروهای با محلولیت پایین را به‌طور قابل توجهی افزایش دهند.

تعریف SEDDS

SEDDS به مخلوط‌های همگن از روغن‌ها، سورفکتانت‌ها و گاهی کو-سورفکتانت‌ها گفته می‌شود که پس از تماس با مایعات گوارشی به‌طور اتوماتیک امولسیون روغن-در-آب تشکیل می‌دهند.

اجزای اصلی و نقش آن‌ها

  • فاز روغنی: محلول‌ساز داروهای لیپوفیل
  • سورفکتانت: کاهش کشش سطحی و تسهیل تشکیل امولسیون
  • کوسورفکتانت (در صورت نیاز): بهبود انعطاف‌پذیری و پایداری سیستم

مکانیسم عملکرد

پس از مصرف خوراکی دارو، این فرآورده ها در دستگاه گوارش با مایعات زیستی مخلوط شده و به ذرات امولسیونی بسیار ریز (و در برخی موارد در اندازه های نانومتری) تبدیل می‌شوند، که این امر موجب افزایش سطح تماس دارو با محیط حل‌کننده و جذب بهتر آن می‌گردد.

مزایای این سیستم های دارو رسانی

  • افزایش فراهمی زیستی داروهای با جذب کم و ناقص
  • کاهش وابستگی به غذا برای جذب داروها
  • بهبود پایداری فرآورده های دارویی در مقایسه با سیستم های نانومیسل و لیپوزوم‌ها
  • قابلیت تبدیل به فرم جامد برای بهبود پایداری و حمل‌ونقل 

کاربردها و پیشرفت‌های اخیر

سیستم های دارورسانی خود امولسیون شونده برای افزایش انحلال و فراهمی زیستی در داروهای خوراکی استفاده می‌شود و به‌خصوص برای داروهای کلاس II و IV در سیستم طبقه‌بندی بیوفارماسوتیک (BCS) مناسب می باشد. با توجه به اینکه حدود 70درصد مولکول های موجود در بازار دارویی دنیا جزو داروهای کم محلول و با جذب خوراکی کم دسته بندی می شوند این تکنولوژی کمک بسیار زیادی برای افزایش اثربخشی این داروها را به همراه دارد. امروزه بسیاری از سیستم های خود امولسیون شونده به صورت SNEDDS وجود دارند. یعنی سیستم های خود امولسیون شونده ای که دارو را به شکل نانومیسل هایی در دستگاه گوارش ایجاد کرده که جذب و اثر بخشی بسیار بیشتری را به همراه دارد.

نمونه محصولات و بازار

تعدادی از فرآورده‌های دارویی تجاری مانند:

  • Sandimmune®(سیکلوسپورین A)
  • Norvir®(ریتوناویر)
  • Rocaltrol® (کلسی تریول)

و دیگر فرمولاسیون‌های لیپوفیل که با SEDDS طراحی شده‌اند، نشان‌دهنده اثربخشی این سیستم در بهبود جذب داروها هستند

لیکویی کورکوژل LiquiCurcugel®

در حیطه داروهای مکمل و طبیعی یکی از فرآورده هایی که توسط این مدل دارورسانی با همکاری دانشگاه ساسکس انگلستان تهیه شده است، سافت ژل لیکویی کورکوژل گروه دارویی دوا می‌باشد. این محصول پس از بلعیده شدن توسط فرد در دستگاه گوارش به شکل نانومیسل های 100 نانومتری شده و باعث افزایش در سرعت و میزان جذب کورکومین خواهد شد.

American Chemical Society Publications

References (Vancouver Style)

Uttreja P, Karnik I, Adel Ali Youssef A, Narala N, Elkanayati RM, Baisa S, Alshammari ND, Banda S, Vemula SK, Repka MA. Self-Emulsifying Drug Delivery Systems (SEDDS): Transition from Liquid to Solid—A Comprehensive Review of Formulation, Characterization, Applications, and Future Trends. Pharmaceutics. 2025;17(1):63. doi:10.3390/pharmaceutics17010063

MDPI

Tran P, Park J-S. Recent trends of self-emulsifying drug delivery system for enhancing the oral bioavailability of poorly water-soluble drugs. J Pharm Investig. 2021;51:439-463.

American Chemical Society Publications

Salawi A. Self-emulsifying drug delivery systems: a novel approach to deliver drugs. Drug Delivery. 2022;29(1):1811–1823. doi:10.1080/10717544.2022.2083724

Pharma Excipients

Recent advances in self-emulsifying drug delivery systems (SEDDS): A comprehensive review of mechanisms and technologies. Bentham Science Publishers (publication indexed in PubMed); Date/Authors vary.

PubMed

Bist VL, Faruk A. Recent Advancement in Self Emulsifying Drug Delivery System. Journal for Research in Applied Sciences and Biotechnology. 2025;2(2):191–? (DOI available).